Ісламскі каляндар

Як і ва ўсіх, у мусульман ёсць свой каляндар. У чым жа адрозненне?

Не толькі ў месяцах, але таксама і ў тым, што наш каляндар-месяцовы.

Гэта азначае, што месяцы не завязаныя на сезоны, а на месцазнаходжанне месяца.

Таму святы месяц рамадан можа пачынацца ў летам, а можа зімой.

Якія ж у нас месяцы?

1. мухарам‎

2. сафар

3. рабій`у ль-аваль

4. рабій`у с-сааніі

5. джумаада ль-ууля

6. джумаада ль-аахыр або джумаада с-сааніі

7. раджаб

8. шаабан

9. рамадан (свяшчены месяц калі быў піспаслан Каран)

10. шаваль

11. зулькада

12. зульхіджа

Пачатак летазлічэння

У кожнага календара ёсць свая кропка адліку. У найбольш пашыранага календара, грыгарыянскага, кропкай адліку з'яўляецца ўмоўнае Каляды Ісы (мір яму). У Юдэяў кропкай адліку з'яўляецца стварэнне свету, у японцаў лічыцца па годзе кіравання імператара. У нашага календара кропкай адліку лічыцца хіджра-падзея, калі Прарок Мухамад (мір яму і благаслаўленне) перасяліўся з Мекі ў Ясрыб, які цяпер вядомы як Медзіна, і заснавалі магутнаю мусульманскую дзяржаву. Але афіцыйна каляндар быў аформлены халіфам Умарам у 16 годзе нашай эры пасля хіджры (638 па грыгарыянскім календары).

Забароненыя месяцы

У ісламскім календары прысутнічае 4 забароненых месяца: зулькада, зульхіджа, мухарам і раджаб. Гэтыя месяцы прысутнічалі ў яшчэ доисламские часы. Усявышні Аллаг кажа:

«Сапраўды, колькасць месяцаў у Аллага – дванаццаць, як было запісана ў Пісанні ў дзень, калі Ён стварыў нябёсы і зямлю. Чатыры з іх – забароненыя. Гэта – праўдзівая вера, таму не будзьце ў гэты час несправядлівыя самі да сябе. Змагайцеся з паганымі ўсе разам – таксама, як разам вядуць барацьбу з вамі яны. І ведайце, што Аллаг – са збожнымі. » (إِنَّ عِدَّةَ ٱلشُّهُورِ عِندَ ٱللَّهِ ٱثْنَا عَشَرَ شَهْرًۭا فِى كِتَٰبِ ٱللَّهِ يَوْمَ خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ مِنْهَآ أَرْبَعَةٌ حُرُمٌۭ ۚ ذَٰلِكَ ٱلدِّينُ ٱلْقَيِّمُ ۚ فَلَا تَظْلِمُوا۟ فِيهِنَّ أَنفُسَكُمْ ۚ وَقَٰتِلُوا۟ ٱلْمُشْرِكِينَ كَآفَّةًۭ كَمَا يُقَٰتِلُونَكُمْ كَآفَّةًۭ ۚ وَٱعْلَمُوٓا۟ أَنَّ ٱللَّهَ مَعَ ٱلْمُتَّقِينَ ).

Прававеды (факихи) лічаць, што таксама ў гэтыя месяцы нельга пачынаць агрэсіўную вайну, аднак можна працягнуць і скончана ў тым выпадку, калі няверуючыя напалі.

Сонечны каляндар ... Хіджры??

Нягледзячы на тое, што ў рэлігійным і грамадскім жыцці мы выкарыстоўваем месяцовы каляндар, які абавязковы, ёсць адна ўласцівасць календара: ён не завязаны на сезоны. Рэлігійнай пункту гледжання гэта нават выгада: многія культуры і народы вельмі фіксаваных на датах, і многія рэлігійныя падзеі супадаюць з сезоннымі датамі (напрыклад Наўруз — дзень вясновага сонцастаянне, Каляды ў хрысціян хоць і і не ў дзень зімовага сонцастаяння, але вельмі блізка, да таго ж Новы год з якога адлік нараджэння яшчэ ў іншы дзень).

З іншага боку гэта невыгода: перш за ўсё нязручна рабіць земляробчыя планы, збор падаткаў і астраномія вельмі завязаныя на месцазнаходжанні сонца. Таму ў 5 стагоддзі нашай эры (10 стагоддзі па грыгарыянскім календары) у Іране ўвялі сонечны каляндар, які таксама мае адлік ад Хіджры, але выкарыстоўвае сонечны разлікі. Прычым сонечны ня Рымскі (які трансфармаваўся ў Юліянскі а затым у Грыгарыянскі), а Іранскі.